COP31’de Türkiye’nin yeşil dönüşüm mesajı kömür politikasıyla tartışılıyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan bütün sektörlerde karbonsuzlaşma hedefini vurgularken, enerji politikasında kömür, petrol ve doğal gaz yatırımları sürüyor. BM ve iklim örgütleri, fosil yakıtlardan çıkış için takvim, finansman ve ölçülebilir adımlar talep ediyor.

COP31 Liderler Zirvesi’nde Türkiye’nin karbonsuzlaşma ve kömür politikası tartışması
Metin

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 10 Kasım’daki basın toplantısında fosil yakıtların, kömür madenlerinin ve metanla ilgili sorunların ülkelerin vatandaşlarına, tarımına, turizmine ve sanayisine zarar verdiğini söyledi. Antalya’daki 11-12 Kasım COP31 Liderler Zirvesi’nin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma bütün sektörlerin karbonsuzlaşma doğrultusunda yeniden yapılandırıldığını, yeşil dönüşümün ekonominin tüm alanlarında esas alındığını belirtti. Erdoğan, kalkınma ve enerji güvenliği planlarında çevresel faktörlerin gözetildiğini ve 2053 net sıfır hedefi doğrultusunda ilerlendiğini ifade etti.

Zirvenin açılışında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de konuştu. Bakanlık, zirveye 95 ülkeden 102 liderin katılacağını duyurmuştu. Türkiye’nin “Uygulama COP’u” olarak tanımladığı konferansta Birleşmiş Milletler somut uygulama adımları isterken, sivil toplum kuruluşları fosil yakıtlardan çıkış takvimi ile karar alma süreçlerine katılım çağrısı yapıyor. Brezilya’nın fosilden uzaklaşma yol haritasının sunulduğu toplantıda Guterres, mevcut ve gelecek COP başkanlıklarını çalışmayı ilerletmeye çağırdı; ülkelerin takvim, sorumluluk ve finansman ihtiyaçlarını içeren ulusal yol haritaları hazırlamasını ve bunları bütçe ile altyapı kararlarına yansıtmasını istedi.

Guterres, kamu kaynaklarının fosil bağımlılığını kalıcılaştıran yatırımları desteklememesi gerektiğini vurguladı. Ülkelerden, 2028’deki küresel durum değerlendirmesine kadar fosil yakıt kullanımını veya üretimini azaltmak için neler yaptıklarını ve ilerlemeyi nasıl ölçeceklerini göstermelerini beklediğini söyledi. 3 Kasım’da açıklanarak COP31’de sunulan yol haritası, ortak bir COP kararı ya da yeni bağlayıcı yükümlülük değil; Brezilya başkanlığının gönüllü katkısı niteliğinde. Kurum, elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji yatırımlarının fosil yakıtlardan çıkışı sağlayacağını savunarak, “Şimdi bunları yaptıktan sonra zaten fosil yakıttan çıkmış olacaksınız. Bunun adına ne derseniz deyin” dedi. Başkanlığın hedefi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmak.

Erdoğan, önümüzdeki 10 yılda elektrik kullanım oranını yüzde 50 artırmayı hedeflediklerini açıkladı; ancak fosil yakıtlardan çıkış için bir takvim paylaşmadı. Enerji Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 2025’te üretilen elektriğin yarısından fazlası kömür ve doğal gazdan karşılandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, güneş ve rüzgar kapasitesini 2040’a kadar 175 gigavata, yenilenebilir kaynakların kurulu güçteki payını yüzde 77’ye çıkarma hedefini yineliyor; bu oran üretilen elektriği değil, santrallerin kurulu gücünü kapsıyor. Milli Enerji 2040 vizyonunda elektrikleşme yoluyla petrol talebinin azaltılması hedeflenirken, petrol ve doğal gaz yatırımları ile yerli kömüre destek sürüyor. Greenpeace Türkiye, TEMA Vakfı, WWF-Türkiye ve SEFiA’nın da aralarında bulunduğu 17 kuruluşun oluşturduğu İklim Ağı, kömürden çıkış takvimi açıklanmasını, yeni kömür projelerinin durdurulmasını ve kamu desteklerinin sonlandırılmasını istiyor.

LIVEGünün haberleri