Yaponiya iqtisodiyoti iste’mol va ob-havo bosimi ostida qisqardi

Yaponiya iqtisodiyoti 2026 yilning iyul-sentyabr oylarida to‘rt chorakdan keyin ilk bor pasaydi. Zaif iste’mol, noqulay ob-havo va tashqi talabning salbiy hissasi o‘sishni chekladi.

Yaponiyadagi iqtisodiy qisqarishni ko‘rsatuvchi grafik
Matn

Yaponiya iqtisodiyoti 2026 yilning iyul-sentyabr davrida to‘rt chorakdan keyin birinchi marta qisqardi. Yaponiya Vazirlar Mahkamasi idorasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, yalpi ichki mahsulot yillik hisobda 0,1 foizga kamaydi. Iqtisodiyot choraklik hisobda ham texnik jihatdan juda kichik pasayishni qayd etdi. Ma’lumotlar avvalgi choraklardagi mo‘tadil tiklanish ichki talabdagi zaiflik sabab uzilganini ko‘rsatdi.

Uy xo‘jaliklari xarajatlarining susayishi qisqarishning asosiy omillaridan biri bo‘ldi. Yaponiya iqtisodiyotining eng katta tarkibiy qismi bo‘lgan xususiy iste’mol chorak davomida 0,3 foizga kamaydi, yillik hisobdagi pasayish esa 1,1 foizni tashkil etdi. Yashash xarajatlarining yuqoriligi va energiya importi qimmatlashgani ish haqi oshganiga qaramay, iste’molchilarning xarajat qilish istagini chekladi.

Noqulay ob-havo ham iqtisodiy faollikka salbiy ta’sir ko‘rsatdi. Yaponiya Markaziy banki oktabr oyidagi prognoz hisobotida tayfunlar, jala yomg‘irlar va uzoq davom etgan yog‘inlar uy xo‘jaliklari xarajatlariga salbiy ta’sir qilganini bildirdi. Yaponiya Meteorologiya agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, Tokioda avgust oxiridan oktabr boshigacha 37 kun ketma-ket yomg‘ir yog‘di va bu rekord yog‘inlar seriyasi sifatida qayd etildi.

Tashqi savdo ham o‘sishga salbiy hissa qo‘shdi. Sof tashqi talab, ya’ni eksport va import o‘rtasidagi farq, iqtisodiy o‘sishdan 0,6 band ayirdi. Bu bozor kutgan 0,4 bandlik salbiy hissadan kattaroq bo‘ldi. Energiya importi xarajatlarining yuqoriligi hamda zaif yen import narxlarini oshirib, o‘sish va inflyatsiya istiqboliga qo‘shimcha bosim berdi.

Yangi ma’lumotlar Yaponiya Markaziy bankining pul-kredit siyosati bo‘yicha qarorlarini ham murakkablashtirdi. Bank yuqori energiya xarajatlari va zaif yen kuchaytirgan inflyatsion bosimlar sharoitida 2026 yil iyun va sentyabr oylarida foiz stavkalarini oshirdi. Yaponiya Iqtisodiy Tadqiqotlar Markazining 37 iqtisodchi ishtirokidagi oylik so‘roviga ko‘ra, iqtisodiyot 2026 moliya yilida 0,89 foizga, 2027 moliya yilida esa 1,02 foizga o‘sishi kutilmoqda. Bu baholar so‘nggi qisqarishga qaramay, o‘sish butunlay to‘xtashi kutilmayotganini, biroq cheklangan bo‘lib qolishini ko‘rsatadi.

LIVEKunning xabarlari