To‘qnashuvlar Livandagi zaif iqtisodiy tiklanishni to‘xtatdi

Jahon banki Livan iqtisodiyoti 2026 yilda 6,4 foizga qisqarishini kutmoqda. Bank tizimidagi inqiroz, narxlar o‘sishi va urush oqibatlari aholi turmushiga bosimni kuchaytirmoqda.

Livan iqtisodiyotiga to‘qnashuvlar va moliyaviy inqiroz ta’siri
Matn

Livan iqtisodiyoti yillar davom etgan moliyaviy tanazzul fonida xavfsizlik bilan bog‘liq yangi inqirozlar sabab yana keskin qisqarish xavfiga duch kelmoqda. Jahon bankining 2026 yil yozida e’lon qilingan Livan iqtisodiy monitoringi hisobotiga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyoti 2026 yilda 6,4 foizga qisqarishi kutilmoqda. Muassasa bu prognozni 2025 yilda kuzatilgan zaif tiklanishning to‘qnashuvlar qayta kuchaygani sababli izdan chiqishi bilan bog‘ladi.

Iqtisodiy buzilishning asosiy omillari 2019 yilda yaqqol ko‘ringan moliyaviy inqiroz bilan shakllandi. Jahon banki Livan o‘sha vaqtdan beri o‘z tarixidagi eng og‘ir iqtisodiy va moliyaviy tanazzullardan birini boshdan kechirayotganini qayd etadi. Bank tizimidagi tiqilish, davlat moliyasining zaifligi, milliy valyuta qadrsizlanishi va uzoq yillarga cho‘zilgan tarkibiy islohotlar aholi xarid qobiliyatini yemirayotgan asosiy omillar sifatida ko‘rsatilgan.

So‘nggi to‘qnashuvlar bu holatni yanada og‘irlashtirdi. Jahon bankining 2025 yildagi Tezkor zarar va ehtiyojlarni baholashiga ko‘ra, 2023 yil 8 oktabrdan 2024 yil 20 dekabrgacha davom etgan to‘qnashuv Livanga jami 14 milliard dollar iqtisodiy zarar keltirdi. Ushbu summaning 6,8 milliard dollari jismoniy zararga, 7,2 milliard dollari esa unumdorlik va daromad yo‘qotishlari hamda korxona xarajatlariga to‘g‘ri keladi. Hujjatda tiklanish va qayta qurish uchun ehtiyoj 11 milliard dollar deb baholangan.

XVJ 2026 yil sentabrda Bayrutga qilgan tashrifidan keyin to‘qnashuvlar va mintaqaviy xavfsizlikdagi o‘zgarishlar Livan iqtisodiyoti hamda yashash sharoitlariga og‘ir yuk bo‘layotganini bildirdi. Jamg‘arma Banklarni tugatish to‘g‘risidagi qonunga kiritilgan o‘zgartirishlarni bank sektorini qayta tuzish yo‘lidagi muhim qadam deb baholadi, biroq barqarorlik uchun islohotlar dasturi davom etishi kerakligini ta’kidladi. Jahon banki 2026 yilda inflyatsiya 17,5 foizga yetishini kutmoqda, Jahon oziq-ovqat dasturi esa milliy valyuta 2019 yildan beri qiymatining 98 foizdan ko‘prog‘ini yo‘qotganini va oziq-ovqat inflyatsiyasi 2026 yilda 18 foizga oshganini ma’lum qildi.

XVJning 2026 yildagi boshqaruv va korrupsiyani baholashida sud hokimiyati mustaqilligini mustahkamlash, korrupsiyaga qarshi institutlarni faollashtirish, markaziy bank boshqaruvini yaxshilash, moliya sektorini qat’iyroq nazorat qilish va davlat moliyasida shaffoflikni oshirish zarurligi qayd etildi. Bu yo‘nalishlar tashqi moliyalashtirishga kirish va bank tizimiga ishonch uchun muhim hisoblanadi. Qisqa muddatli istiqbol noaniq bo‘lib qolayotgan bir paytda bank sektorini qayta tuzish, davlat moliyasida hisobdorlik, asosiy xizmatlarni tiklash va jismoniy zararni moliyalashtirish ustuvor masalalar bo‘lib turibdi.

LIVEKunning xabarlari